Linux Temel ve En Sık Kullanılan Komutları 2

Selamlar arkadaşlar bu makalemde Linux üzerinde en sık kullanılan komutların devamını anlatacağım.

RM = Dosya ve ya dizin silmek için kullanılır.
rm [Dosya_Adı] = Dosyayı siler.
rm -r [Dizin_Adı] = Dizinleri siler.
rm -R [Dizin_Adı] = Dizinleri siler.

-f = Silme işleminde herhangi bir uyarı vermez ve siler.
-v = Yapılan işlem hakkında bilgi verir.

RMDIR = Boş dizinleri silmek için kullanılır. Dizin içinde dosya varsa silme işlemi yapmaz.
rmdir [Dizin_Adı] = Dizini siler.
rmdir -p [Yol/Dizin_Adı] = Yazılan yoldaki dizinlerin hepsini siler.

CP = Dosya ve Dizin kopyalama işlemi yapar. Bir dosyayı başka bir ad ile farklı bir dosya gibi kayıt edebilir ve bir kaç dosyayıda bir dizine kopyalayabilir.
cp [Kopyalanacak/Dosya] [Yeni/Dizin] = Dosya ya da Dizinimizi belirlenen Path‘e kopyalar.
cp [Kopyalanacak/Dosya1] [Kopyalanacak/Dosya2] [Yeni/Dizin] = Birden fazla Dosya ya da Dizin kopyalar.
cp -pr [Kopyalanacak/Dosya] [Yeni/Dizin] = -pr parametresi ile Dosya özelliklerini ve Alt klasörlerini koruyarak belirlenen Path‘e kopyalama işlemi yapılır.
-i = Eğer hedef dosya mevcut ise kullanıcıyı uyarır. Y tuşu ile onaylanır ve N tuşu ile onaylanmaz.
-f = Eğer hedef dosya mevcut ise uyarmadan üzerine yazar.
-p = Dosya özelliklerini korur. Korunan özellikler değiştirilme zamanı, erişim zamanı, dosya bayrakları, dosya erişim modu, kullanıcı ve grup ID’si.
-r = Dizini alt dizinleriyle birlikte kopyalar.
-v = Ekrana bilgilendirme yazar.

MV = Dosya veya Dizini başka bir dosya veya dizin olarak taşır. Var olaran bir dosyanın adını değiştirmek içinde kullanabilirsiniz.
mv [Dosya_Adı] [YeniDosya_Adı] = Var olan bir dosyayı yine aynı yere farklı bir isimle kayıt edebilirsiniz.
mv [Dosya_Adı] [Dizin_Adı] = Bir dosya veya dizini başka bir dizine taşıyabilirsiniz.
-i = Hedef dosya varsa kullanıcıdan onay alır. Y tuşu ile üstüne yazar N tuşu ile herhangi bir işlem yapmaz.
-f = Hedef dosya varsa kullanıcıya sormadan üstüne yazar.
–reply={yes,no,query} = Kullanıcı etkileşimli bir durum söz konusu ise belirtilen cevap otomatik olarak verilir.

FIND = Dosya ve Dizin aramak için kullanılır. Dizin adı belirtilmezse bulunulan dizinde arama yapar.
find -name [Dosya_Adı] = -name parametresi ile aranacak dosya ya da dizin adı yazılır.
find [Path] -name [Dosya_Adı] = Belirtilen Path üzerinde -name’de yazılan dosya ya da dizini arar.
-name [Dosya_Adı] = Aranılacak dosyanın adı.
-iname [Dosya_Adı] = Aranılacak dosyanın adında Büyük, Küçük harf duyarsız.
-type [Dosya_Tipi] = Aranılacak dosyanın tipini belirler.
f = Normal Dosya
d = Dizin
b = Blok Dosyası
c = Karakter Dosyası
l = Sembolik Bağlantı (Link)
-cnewer [Dosya_Adı] = Verilen tarihten daha sonra değiştirilen dosyalar.
-amin [Dakika] = dakika önce erişilen dosyalar.
-cmin [Dakika] = Dosya durumu dakika önce değişenler.
-atime [Dakika] = dakika*24 saat önce erişimiş dosyalar.
-mtime [Gün] = gün içinde işlem gören dosyalar.
-ctime [Gün] = gün içinde değiştirilen dosyalar.
Rakam olarak verilen parametrelerde:
+n
= n‘den büyük
-n = n’den küçük
n = tam olarak n kadar
-print = Bulunan dosyaların ekranda görüntülenmesini sağlar.
-exec = Çıkan arama sonuçları üzerinde komut çalıştırmayı sağlar. {} \; parametrenin bittiğini ifade eder.

Örnekler =

> find / -name apache = Tüm disk üzerinden apache dosyasını arar.
> find /root -name “*http*” = root dosyasında adında http geçen dosyaları bulur.
> find /temp -mtime +15d = /temp dosyası altında 15 günden fazla dosyaları bulmak için kullanılır.
> find /temp -type f -ctime  +30  -exec rm {} \; = /temp dizininde 30 günden fazladır işlem yapılmayan dosyaları siler.

–HELP = Komutların kullanımı hakkında yardım almak için kullanılır.
[Komut] –help = Kullanım şeklidir.

MAN = Komutların kullanımı hakkında yardım almak için kullanılır.
man [Komut] = Kullanım şeklidir.

HISTORY = Terminalde yazmış olduğunuz kodların geçmişe dayalı olarak göstermeye yarayan komuttur. kullanımı direk history‘dir.

CLEAR = Ekranda yazılan komutları temizlemek isteniyorsa clear yazarak bunu yapabilirsiniz. Ctrl + L tuş kombinasyonunuda kullanmanız durumunda aynı işlev uygulanacaktır.

DATE = Bu komut ile sistem saatini görebilir ve değiştirebiliriz. Scriptlerin içerisinde kullanmak üzere sadece günün saati, dakikası, ayın günü gibi değerleride sorgulayabiliriz.
Hiç bir parametre kullanılmaması durumunda o anki tarih ve saati vermektedir ( date ).

Sadece o anki tarihe ait değerleri çekmek istiyorsanız date +%[değişken] parametresi kullanılır. Değişkenler aşağıdaki gibidir.

%M = Dakika (00..59)
 %m = Ay (01..12)
%k = saat ( 0..23)
%l = Saat ( 1..12)
%H = Saat (00..23)
%I = Saat (01..12)
%d = Ayın günü(01..31)

Aynı şekilde bu kod sayesinde sistem tarih ve saat bilgilerini değiştirebilirsiniz.
> date AyGünSaatDakikaYıl = Şeklinde Kullanarak değiştirebilirsiniz.

CAL = Takvim görüntülemek için kullanılır.
cal = Bulduğunuz yılı gösterir.
cal [Yıl] = Belirtilen yılın takvimini gösterir.

SHUTDOWN = Sistemi kapatmak için kullanılan komuttur.
> shutdown -h 17:30 = 17:30‘da makineyi kapatır.
> shutdown -h now = Makineyi kapatır.
> shutdown -r now = Makineyi yeniden başlatır.

DiskFree (df) = HDD yönetimi sağlarız. Dosya sistemi üzerindeki Aygıt adını, kullanım alanını, blok sayısını, boş alanı ve mount bilgisini vermektedir.
> df -h = Dosyalarınız GB cinsinden daha okunabilir şekilde görebilirsiniz.
> df -a = Alt sistemler dahil tüm bilgileri ekrana yazar.
> df -T [Dosya_Yolu] = Verilen yolun hangi File System üzerinde olduğunu görebilirsiniz.
> df -m = Verileri MB cinsinden çeker.
> df -i = Inodes bilgileriyle birlikte gösterir.

DiskUsage (du) = Disk kullanımlarını görmek ve hangi uygulamanın ne kadar yer kapladığını görmek için kullanırız.
> du -a = Bulunduğunuz dizindeki dosyalar için boyut göstermektedir.
> du [parametre] [Yol/Dosya] = belirlenen dosyada disk kullanımını gösterir.
> du -h = Dosya boyutlarını daha okunası şekilde gösterir.
> du -s = Geçerli dizinde disk kullanımını boyut olarak gösterir.

GREP = Verilen bir yazıdan belirli kriterler dahilinde parçalar çıkarır. Kısaca belirlenen kelimeyi metin içerisinde ya da çıktılarda arar. Pipe ile de kullanılır.
> grep [aranacak_içerik] [Yol/Dosya] = Dosyada ya da içerik içerisinde belirlenen içeriğin araması yapılır.
-v = Kelimenin bulunduğu satırlar dışındaki satırları listeler.
-i = Büyük küçük harf ayrımı yapmadan arar.
-n = Satır numaralarını gösterir.
-c = Aramaya uyan satırların sayısını verir.
-w = Aranacak kelimeyi direk arar.
-l =  Aranacak kelimeye uygun içerikleri bulunan dosyaların yolunu gösterir.
-r = Alt dizinlerde de arama yapar.
> grep -w 12:17 /var/log/auth.log = Direk kelimeyi arar.
> ls -l | grep rwxrwxrwx = ls çıktısının içerisinde izinli dosyaları arar.

WHICH = $PATH değişkeni içerisinde tanımlı çalıştırılabilen komutların tam yolunu gösterir. Sadece komutlar ve Shell Scriptler için çalışır.
> which ls

WHEREIS = Parametre olarak verilen program, kaynak kodu ve yardım dosyalarının nerede olduğunu göstermektedir.
> whereis ls

WHO = Makinede o an kimin oturum açtığını göstermektedir.

Bir sonraki makalemde görüşmek üzere kolaylıklar dilerim.

Bir Cevap Yazın